TÜBİTAK 1002-A Projesi

TÜBİTAK 1002-A Projesi

Nötron Zengini Tek-A'lı Deforme Çekirdeklerde Prolate-Oblate Geçişi ile Dev Dipol Rezonans (GDR) Arasındaki İlişkinin Teorik Olarak Araştırılması

Geçiş bölgesindeki tek-A’lı deforme çekirdeklerde şekil evrimi ile dev dipol rezonans davranışı arasındaki ilişki, mikroskobik kuramsal hesaplamalar ve mevcut deneysel foto-soğurma verileri birlikte değerlendirilerek incelenmiştir.

Durum Tamamlandı 2023–2024
Program TÜBİTAK 1002-A Hızlı Destek Programı
Süre 12 Ay
Destek 85.600 ₺ 2 yüksek lisans bursiyeri

Araştırma Çerçevesi

Projenin Özeti

Bu çalışmada periyodik tablonun geçiş bölgesinde yer alan tek-A’lı deforme 169-189W, 169-189Re, 173-193Os, 173-193Ir, 177-197Pt ve 177-197Au çekirdeklerinin (W-Os-Pt bölgesi) Dev Dipol Rezonans (GDR)’ı ile çekirdeklerin sahip olduğu şekil (prolate-oblate) arasında ilişki Öteleme ve Galileo Değişmez Kuaziparçacık Fonon Nükleer Model (TGI-QPNM) kullanılarak ilk kez incelenmiştir. Foto-soğurma tesir kesitleri çeşitli deneysel tekniklerle belirlenmiş olan tek-A’lı 185,187Re, 189Os, 191,193Ir, 195Pt ve 197Au çekirdeklerinin tesir kesitleri TGI-QPNM ile hesaplanmış ve elde edilen sonuçlar mevcut deneysel verilerle karşılaştırılmıştır.

Ele alınan tek-A’lı çekirdekler için TGI-QPNM ile hesaplanan foto-soğurma tesir kesitleri ve tesir kesitlerinin farklı kattan integre edilmiş momentleri (σ-2, σ-1 ve σ0) mevcut deneysel verilerle iyi uyum göstermektedir. Elde edilen sonuçlara göre tek-A’lı 169-189W, 169-189Re, 173-193Ir ve 177-197Pt izotop zincirlerine ait foto-soğurma tesir kesiti rezonans şeklinin değişim gösterdiği tespit edilmiştir. 173-193Os izotop zincirinin rezonans şeklinde bir değişim görülmezken, 177-197Au izotop zinciri tek pikli yapı sergilemektedir.

Bilimsel Yaklaşım

Amaç ve yöntem

Prolate ve oblate çekirdek şekilleri ile bunlara karşılık gelen GDR rezonans davranışlarını gösteren şematik görsel
Şematik gösterimde prolate deforme çekirdeklerde GDR yapısında ilk pikin ikinci pike göre daha düşük olması; oblate deforme çekirdeklerde ise ilk pikin ikinci pike göre daha yüksek olması beklenir. Bu görsel, projede incelenen şekil değişimi–rezonans ilişkisini kavramsal olarak özetlemektedir.
01 · Amaç

Projenin Amacı

Nötron zengini tek-A’lı deforme çekirdeklerde prolate-oblate şekil geçişleri ile Dev Dipol Rezonans özellikleri arasındaki ilişkiyi sistematik olarak incelemek ve kuramsal foto-soğurma tesir kesitlerini mevcut deneysel verilerle karşılaştırarak modelin açıklayıcılığını değerlendirmek.

02 · Yöntem

Yöntem

Çalışmada TGI-QPNM kullanılarak tek-A’lı deforme çekirdeklerin foto-soğurma tesir kesitleri ve ilgili integre momentleri hesaplanmış; deneysel verisi bulunan çekirdeklerde kuramsal sonuçlar doğrudan deneysel tesir kesitleriyle karşılaştırılmıştır.

Tek-A’lı deforme çekirdekler Dev Dipol Rezonans (GDR) Prolate–Oblate geçişi TGI-QPNM Foto-soğurma tesir kesiti Nötron zengini çekirdekler

Proje Ekibi

Araştırma ekibi

Dr. Gamze Hoşgör
Proje Yürütücüsü

Dr. Gamze HOŞGÖR

Doç. Dr. Emre Tabar
Danışman

Doç. Dr. Emre TABAR

Bursiyerler
  • Kader AKKAYA Yüksek Lisans Bursiyeri
  • Zülal GÖKMEN Yüksek Lisans Bursiyeri

Akademik Yetiştirme

Projeden üretilen tezler

Yüksek Lisans Tezi Tamamlandı

Kader AKKAYA

Danışman: Prof. Dr. Emre TABAR

“Tek-A'lı 173–193Ir çekirdeklerinde Cüce Dipol Rezonans (PDR) ve Dev Dipol Rezonans'ın (GDR) teorik olarak araştırılması”
Yüksek Lisans Tezi Tamamlandı

Zülal GÖKMEN

Danışman: Prof. Dr. Emre TABAR

“Tek-A'lı 177–197Pt çekirdeklerinde GDR'nin teorik hesabı ve GDR ile prolate-oblate şekil değişimi arasındaki ilişkinin araştırılması”

Bilimsel Çıktılar

Yayın ve bildiriler

Proje çıktıları

1 makale · 4 bildiri
Makale

The giant dipole resonance (GDR) in odd-mass 181–195Pt nuclei

G Hoşgör, E Tabar, E Kemah, H Yakut, K Akkaya, Z Gökmen · Physica Scripta, 99(11), 115305, 2024

Bildiri

The Giant Dipole Resonance (GDR) of the transition nucleus 187W

Z Gökmen, G Hoşgör, E Tabar · Aicheas 3rd International Conference on Health, Engineering and Applied Sciences · 5–7 Temmuz 2024 · Muş / Türkiye

Bildiri

Electric dipole (E1) excitations in 197Au above the neutron threshold energy

A Özçetin, G Hoşgör, E Tabar, E Kemah · Aicheas 3rd International Conference on Health, Engineering and Applied Sciences · 5–7 Temmuz 2024 · Muş / Türkiye

Bildiri

Microscopic analysis of electric dipole strengths in 185,187Re

G Hoşgör, E Tabar, A Özçetin · International Nuclear Sciences and Technologies Conference (INSTEC-2024) · 5–7 Eylül 2024 · İzmir / Türkiye

Bildiri

A theoretical study on the oblate shape of 191,193Ir nuclei

G Hoşgör, E Tabar, Z Gökmen · International Nuclear Sciences and Technologies Conference (INSTEC-2024) · 5–7 Eylül 2024 · İzmir / Türkiye